Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Cùng theo xu hướng phát triển chung của nền kinh tế thế giới, lĩnh vực
tài chính – ngân hàng tại Việt Nam đang đóng một vai trò ngày càng quan
trọng trong sự hưng thịnh của nền kinh tế nước nhà. Khi mà Việt Nam đã trở
thành thành viên chính thức của tổ chức thương mại thế giới (WTO), hoạt
động kinh doanh của các Ngân hàng Thương mại trong những năm qua là hết
sức sôi động, và giàu tính cạnh tranh. Với tư cách là một trung gian tài chính
kinh doanh trong lĩnh vực tín dụng tiền tệ, Ngân hàng Thương mại đã cung
cấp một loạt các dịch vụ quan trọng giúp các chủ thể kinh tế tham gia thanh
toán được nhanh chóng, tiết kiệm chi phí trong mua bán hàng hóa, chớp được
cơ hội trong kinh doanh, liên tục luân chuyển vốn đảm bảo hoạt động sản
xuất được liên tục, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển nói chung và
nền kinh tế nói riêng.
Tuy nhiên trong tất cả các sản phẩm dịch vụ tiện ích mà các Ngân hàng
Thương mại đã cung cấp, sản phẩm cho vay luôn chiếm một tỷ trọng lớn nhất
trong tổng tài sản có của Ngân hàng Thương mại, bởi tầm quan trọng và
những tính năng ưu việt riêng của nó, nhờ có hoạt động cho vay mà vốn được
chu chuyển từ những người tạm thời dư thừa vốn sang những người đang
thiếu vốn cần sử dụng để đầu tư mang lại lợi nhuận cho bản thân họ và góp
phần vào sự phát triển của cả nền kinh tế, đồng thời đây cũng là hoạt động
chính đem lại lợi nhuận cho các Ngân hàng Thương mại ở Việt Nam đảm bảo
cho sự tồn tại, phát triển, và hưng thịnh cho các ngân hàng trong những năm
vừa qua.
Với tầm quan trọng như vậy, nên sau một thời gian học tập tìm hiểu
nghiên cứu tại trường và tại nơi thực tập Chi nhánh Ngân hàng Công Thương
Ba Đình em xin được chọn đề tài “ Những Giải Pháp Nhằm Nâng Cao Hiệu
Quả Hoạt Động Cho Vay Tại Chi Nhánh Ngân Hàng Công Thương Ba
Đình “ làm chuyên đề thực tập của mình.
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Để đạt được mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu, đề tài sẽ vận dụng
phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mac-Lênin,
chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng kết hợp với các phương pháp so
sánh phân tích tổng hợp,mô hình hoá nghiên cứu những vấn đề còn tồn đọng
và đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện về vấn đề hoạt động cho vay tại
Chi nhánh Ngân hàng Công Thương Ba Đình.
Chuyên đề ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo sẽ có kết
cấu gồm 3 chương :
+ Chương 1 : Những Vấn Đề Chung Về Hoạt Động Cho Vay Của
Ngân Hàng Thương Mại.
+ Chương 2 : Thực trạng hiệu quả hoạt động cho vay ở chi nhánh
Ngân hàng Công thương Ba Đình.
+ Chương 3 : Một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động
cho vay ở chi nhánh Ngân hàng Công thương Ba Đình.
Chương 1 : Những Vấn Đề Chung Về Hoạt Động Cho Vay Của
Ngân Hàng Thương Mại.
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
1.1 Tổng quan về Ngân hàng Thương mại.
Ngân hàng là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh
tế. Ngân hàng bao gồm nhiều loại tùy thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế
nói chung và hệ thống tài chính nói riêng, trong đó Ngân hàng Thương mại
thường chiếm tỷ trọng lớn nhất về qui mô tài sản, thị phần và số lượng ngân
hàng. Hiện nay, để định nghĩa về Ngân hàng Thương mại một cách trọn vẹn
và đầy đủ gây ra nhiều khó khăn cho các nhà kinh tế bởi quan niệm về ngân
hàng thay đổi trong không gian (tập quán, luật lệ của mỗi nước) và trong thời
gian (theo đà tiến triển kinh tế xã hội). Nếu tiếp cận Ngân hàng Thương mại
theo phương diện doanh nghiệp thì Ngân hàng Thương mại là một doanh
nghiệp kinh doanh tiền tệ, tự huy động vốn để cho vay, tức là “ đi vay để cho
vay ” hưởng chênh lệch tỷ lệ lãi suất ( giữa tỷ lệ lãi suất huy động tiền gửi và
tỷ lệ lãi suất cho vay), với những chức năng chính như sau.
1.1.1 Chức năng của Ngân hàng Thương mại
1.1.1.1 Chức năng trung gian tín dụng.
Chức năng trung gian tín dụng là chức năng đặc trưng cơ bản nhất của Ngân
hàng Thương mại và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy nền
kinh tế phát triển. Trung gian tín dụng là cầu nối giữa cung và cầu vốn trong
xã hội, chu chuyển vốn từ những người tạm thời có vỗn nhàn rỗi sang những
người cần vốn để sinh lợi. Khi mà quan hệ tín dụng trực tiếp giữa những
người cần vốn và những người tạm thời dư vốn gặp nhiều khó khăn, như về
khả năng gặp gỡ, thời hạn cho vay, về quy mô cho vay, chi phí cho vay…
Ngân hàng Thương mại đã xuất hiện với chức năng trung gian tín dụng của
mình để góp phần giải quyết, khắc phục được những khó khăn đó.
Thực hiện chức năng trung gian tín dụng một mặt Ngân hàng Thương mại
huy động và tập trung các nguồn vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi của các chủ thể
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
trong nền kinh tế để hình thành nguồn vốn cho vay, mặt khác trên cơ sở số
vốn huy động được ngân hàng cho vay để đáp ứng nhu cầu vốn sản xuất, kinh
doanh, tiêu dùng…của các chủ thể kinh tế. Như vậy, Ngân hàng Thương mại
đứng ra làm trung gian vừa là người đi vay vừa là người cho vay chuyển vốn
từ nơi thừa vốn sang nơi thiếu vốn làm cầu nối giữa tiết kiệm, tích lũy và đầu
tư đảm bảo cho sản xuất kinh doanh được liên tục góp phần thúc đẩy kinh tế
phát triển cải thiện đời sống của nhân dân.
1.1.1.2 Chức năng làm trung gian thanh toán và quản lý các phương tiện
thanh toán
Chức năng này là sự kế thừa và phát triển chức năng ngân hàng là thủ quỹ
của các doanh nghiệp, tức là ngân hàng tiến hành nhập tiền vào tài khoản hay
chi trả tiền theo lệnh của chủ tài khoản. Công việc của người thủ quỹ chính là
trung gian thanh toán.Trong Ngân hàng Thương mại ngày nay chức năng
trung gian thanh toán gắn bó chặt chẽ và hữu cơ với chức năng trung gian tín
dụng bởi khi một khách hàng thiếu tiền để thanh toán ngân hàng sẽ trả hộ và
khoản trả hộ đó sẽ trở thành khoản vay của khách hàng. Với chức năng thanh
toán của ngân hàng thì khi khách hàng gửi tiền vào ngân hàng họ sẽ được
đảm bảo an toàn trong việc cất giữ tiền và thu chi một cách nhanh chóng tiện
lợi, nhất là đối với những khoản thanh toán có giá trị lớn, ở mọi địa phương.
Mà nếu khách hàng tự làm lấy sẽ tốn kém khó khăn và không an toàn bởi một
loạt chi phí như bảo quản, vận chuyển, đếm … Ngày nay thì hầu hết các
khoản chi trả về hàng hóa dịch vụ giữa các chủ thể kinh tế đều được chuyển
giao cho ngân hàng thực hiện, việc thanh toán, trở nên tiện lợi, tiết kiệm được
nhiều chi phí mọi quan hệ thanh toán được thực hiện bằng cách các chủ thể
mở tài khoản và yêu cầu thực hiện các khoản chi trả.
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Trong khi làm trung gian thanh toán, ngân hàng còn tạo ra những công cụ lưu
thông tín dụng và độc quyền quản lý những công cụ đó ( séc, giấy chuyển
tiền, thẻ thanh toán,…) đã tạo sự thuận tiện và tiết kiệm rất nhiều chi phí cho
xã hội. Ngày nay với sự phát triển của khoa học kỹ thuật công việc thanh toán
của ngân hàng càng trở nên nhanh chóng, hiệu quả, và đạt độ chính xác cao.
1.1.1.3 Chức năng tạo ra tiền ngân hàng trong hệ thống ngân hàng hai
cấp
Quá trình tạo tiền của Ngân hàng Thương mại được thực hiện thông qua hoạt
động tín dụng và thanh toán trong hệ thống ngân hàng, trong mối liên hệ chặt
chẽ với hệ thống ngân hàng trung ương của mỗi nước. Để hiểu rõ hơn chúng
ta cần giả định rằng tất cả các Ngân hàng Thương mại đều không giữ lại tiền
dự trữ quá mức qui định, các tờ séc không chuyển thành tiền mặt và các yếu
tố phức tạp khác được bỏ qua, thì quá trình tạo tiền như sau:
Khi một ngân hàng cho vay. Người đến vay tiền của ngân hàng đem về sẽ chi
tiền vào các mục đích đã định của ông ta. không ai vay tiền của ngân hàng
đem về nhà cất để chịu lãi. Số tiền của ông ta chi tiêu qua tay người thứ hai.
Người này có thể quyết định nên gửi số tiền vừa nhận được vào ngân hàng để
có lãi mỗi ngày, hơn là giữ nó ở nhà không tạo ra được lợi ích nào khác. Số
tiền được gửi trở lại hệ thống ngân hàng theo tài khoản của người này. Đổi lại
ngân hàng xuất cho người gửi tiền này một chứng thư xác nhận về việc ông ta
đã gửi tiền ( có thể mua bán giao dịch ). Ngân hàng nhận được tiền gửi lại tiếp
tục dùng tiền gửi này cho người thứ 3 vay và cứ thế số tiền được tạo ra ngày
một lớn. Quy mô số tiền được tạo ra phụ thuộc nhiều vào tỷ lệ dự trữ bắt buộc
do ngân hàng trung ương quy định chúng ta có công thức về số nhân tiền như
sau:
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
số nhân tiền =
1.1.1.4 Chức năng làm các dịch vụ tài chính và các dịch vụ khác
Trong quá trình thực hiện nghiệp vụ tín dụng và ngân quỹ, ngân hàng có
nhiều điều kiện thuận tiện về kho quỹ, thông tin, quan hệ rộng rãi với các
doanh nghiệp. Với những điều kiện đó ngân hàng có thể làm tư vấn về tài
chính và đầu tư cho các doanh nghiệp, làm đại lý phát hành cổ phiếu, trái
phiếu, bảo đảm đạt hiệu quả cao và tiết kiệm chi phí. Khi một doanh nghiệp
muốn phát hành chứng khoán trên thị trường sơ cấp, họ có thể nhờ ngân hàng
cung cấp các dịch vụ như : Lựa chọn loại chứng khoán phát hành, tư vấn các
vấn đề về lãi suất chứng khoán, thời hạn chứng khoán và các vấn đề kỹ thuật
khác.Ngoài ra ngân hàng còn cung cấp dịch vụ lưu trữ, quản lý, thu lãi, mua
bán chứng khoán cùng với một loạt các dịch vụ khác như :
a) Dịch vụ bảo quản an toàn vật có giá của khách hàng. Bao gồm dịch vụ cho
thuê két sắt bảo quản ký thác và trực tiếp bảo quản an toàn các giấy tờ có giá.
b) Dịch vụ cho thuê két sắt ngân buổi tối : Ngân hàng lắp đặt hệ thống két
đặc biệt trước cửa ngân hàng hàng, khách hàng thuê dịch vụ này được phép
cất giữ tiền mặt hay sec để đảm bảo an toàn vào buổi tối khi ngân hàng đã
đóng cửa
c) Dịch vụ tín thác hoặc ủy thác ngân hàng có các hình thức sau :
- Dịch vụ tín thác đối với cá nhân bao gồm việc thực hiện các dịch vụ đại
diện phục vụ như người bảo vệ và bảo quản tài sản.
- Dịch vụ ủy thác thanh lý tài sản : cho một số người khi chết có để lại di
chúc nói lên những ý muốn của họ liên quan đến việc phân chia tài sản.
1.1.1.5 Chức năng tài trợ ngoại thương, mở rộng nghiệp vụ ngân hàng
quốc tế.
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Mặc dù nhiều dịch vụ ngân hàng quốc tế tương tự với những dịch vụ được
ngân hàng cung cấp trong nước, nhưng có một số dịch vụ đặc biệt khác mang
tính đặc thù nhằm đáp ứng các hoạt động ngoại thương. Sở dĩ có những đặc
thù là do ở mỗi nước có một hệ thống tiền tệ độc lập, có những khác biệt về
ngôn ngữ, truyền thống văn hóa, lịch sử …
Các ngân hàng thường có nhiều lựa chọn trong việc mở rộng hoạt động ở
nước ngoài : hoạt động ngân hàng đại lý, văn phòng đại diện, mua lại các
ngân hàng địa phương … Nói chung khi quyết định xâm nhập vào thị trường
nước ngoài, cần xem xét các yếu tố như nguồn tài chính, kinh nghiệm, kiến
thức thị trường, kế hoạch chiến lược, cấu trúc ngân hàng ở nơi sẽ thực hiện kế
hoạch. Chức năng quan trọng nhất của ngân hàng trong hoạt động ngoại
thương là tài trợ xuất khẩu và nền thương mại giữa các quốc gia. Cũng giống
như hoạt động thương mại trong nước, hoạt động ngoại thương đòi hỏi ngân
hàng phải cung cấp các phương pháp tài trợ khác nhau như ứng tiền trước, mở
tài khoản, ủy thác, nhờ thu, thư tín dụng L/C, tín dụng chiết khấu hối phiếu,
bảo lãnh, mua và bán sec du lịch, ngày nay với xu hướng toàn cầu hóa và
tự do hóa tài chính, việc đẩy mạnh kinh doanh đối ngoại của các Ngân hàng
Thương mại trở thành một thực tế mang tính sống còn cho chính các ngân
hàng.
1.1.2 Vai trò của Ngân hàng Thương mại
Vai trò của Ngân hàng Thương mại được xác định trên cơ sở các chức năng,
chức năng là tính vốn có của Ngân hàng Thương mại còn vai trò là sự vận
dụng các chức năng đó vào hoạt động thực tiễn. Với các chức năng trên, vai
trò của Ngân hàng Thương mại được biểu hiện ở hai mặt sau .
1.1.2.1 Vai trò thực thi chính sách tiền tệ.
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Việc hoạch định chính sách tiền tệ thuộc về Ngân hàng Trung ương; để thực
thi chính sách tiền tệ phải sử dụng các công cụ như lãi suất, dự trữ bắt buộc,
tái chiết khấu, thị trường mở, hạn mức tín dụng, … Chính các Ngân hàng
Thương mại là chủ thể chịu tác động trực tiếp của những công cụ này và đồng
thời đóng vai trò cầu nối trong việc chuyển tiếp các tác động của chính sách
tiền tệ đến khu vực phi ngân hàng. Khi ngân hàng thực hiện vai trò tham gia
điều tiết kinh tế vi mô đối với nền kinh tế thông qua các chức năng của mình,
ngân hàng tác động đến các tổ chức kinh tế, cá nhân về mặt tín dụng, tiền
mặt, thanh toán không dùng tiền mặt, … và qua việc tác động này Ngân hàng
Thương mại xây dựng được mối quan hệ với cả nền kinh tế từ đó phản ánh
tình hình, sản lượng, giá cả, công ăn việc làm, nhu cầu tiền mặt, tổng cung
tiền tệ, lãi suất, tỷ giá… của nền kinh tế về cho Ngân hàng Trung ương để
chính phủ và Ngân hàng Trung ương điều tiết thích hợp với tình hình cụ thể.
1.1.2.2 Vai trò góp phần vào hoạt động điều tiết vĩ mô thông qua chức
năng tạo tiền của Ngân hàng Thương mại.
Trong nền kinh tế thị trường, chức năng điều tiết kinh tế vĩ mô thuộc về
Ngân hàng Trung ương. Nhưng Ngân hàng Trung ương không trực tiếp giao
dịch với công chúng, do vậy phải dựa vào thông tin phản hồi từ Ngân hàng
Thương mại và thông qua Ngân hàng Thương mại để thực hiện các chiến
lược chính sách tiền tệ đã được soạn thảo. Trong đó một nội dung quan trọng
của chính sách tiền tệ là điều tiết lượng tiền cung ứng. Mà như chúng ta đã
biết chức năng tạo tiền vốn là một khả năng kỳ bí của hệ thống ngân hàng hai
cấp. Lượng tiền trong xã hội sẽ bao gồm hai loại là tiền do Ngân hàng Trung
ương phát hành và tiền của Ngân hàng Thương mại ( tiền ghi sổ, bút tệ ).
Lượng tiền cung ứng sẽ được nhân lên bao nhiêu là phụ thuộc vào tỷ lệ dự trữ
bắt buộc do Ngân hàng Trung ương qui định và ý muốn dự trữ vượt quá của
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Ngân hàng Thương mại. Như vậy với chức năng tạo tiền của mình thì Ngân
hàng Thương mại gắn rất chặt với công cụ quản lý vĩ mô của Ngân hàng
Trung ương (dự trữ bắt buộc) và thể hiển rõ vai trò của mình trong việc góp
phần vào hoạt động điều tiết vĩ mô của Ngân hàng Trung ương với nền kinh
tế.
1.1.3 Hoạt động cơ bản của Ngân hàng Thương mại
Nói chung các ngân hàng thu lợi bằng cách bán những tài sản Nợ có một số
đặc tính ( một kết hợp riêng về tính lỏng, rủi ro và lợi tức) và dùng tiền thu
được để mua những tài sản Có có một số đặc tính khác. Như thế các ngân
hàng cung cấp một dịch vụ chuyển một loại tài sản này thành một tài sản khác
cho công chúng bằng cách trao đổi hai lần “ khế ước” nợ giữa người có vốn
và người cần vốn với mục đích kiếm lời. Theo cách này, thay cho quan hệ
trực tiếp giữa người đi vay và người cho vay là hai trái quyền tài chính:
- Người cho vay có trái quyền đối với các ngân hàng;
- Các ngân hàng có trái quyền đối với người đi vay. Nói gọn lại, hoạt động cơ
bản của một ngân hàng là làm cho tài sản Có và tài sản Nợ phù hợp với nhu
cầu của khách hàng, của người tiêu dùng. Tức là Ngân hàng thu vốn bằng
cách phát hàng: tiền gửi có thể phát séc, tiền gửi tiết kiệm, tiền gửi có kỳ hạn.
Sau đó dùng các vốn này cho vay thương mại, tiêu dùng, kinh doanh …
1.2 Hoạt động cho vay của Ngân hàng Thương mại
1.2.1 Vai trò của hoạt động cho vay của Ngân hàng Thương mại
- Cho vay đáp ứng linh hoạt nguồn vốn giúp sản xuất kinh doanh được liên
tục, góp phần đầu tư phát triển nền kinh tế. Vốn sản xuất kinh doanh của các
chủ thể trong nền kinh tế vận động liên tục và biểu hiện các hình thái khác
nhau qua mỗi giai đoạn của quá trình sản xuất, tạo thành chu kỳ tuần hoàn và
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
luân chuyển vốn, điểm xuất phát và kết thúc của một vòng tuần hoàn là dưới
dạng tiền tệ. Trong quá trình sản xuất kinh doanh, để duy trì hoạt động liên
tục đòi hỏi vốn của các doanh nghiệp phải đồng thời tồn tại ở cả ba giai đoạn :
dự trữ - sản xuất – lưu thông. Cùng với sự khác biệt về thời gian giữa dòng
tiền và doanh thu đã xảy ra hiện tượng thiếu thừa vốn tạm thời. Do vậy doanh
nghiệp cần vay vốn để có thể duy trì hoạt động sản xuất liên tục.
- Cho vay góp phần thúc đẩy tập trung sản xuất.Trong nhiều ngành như ngành
công nghiệp nhất là công nghiệp nặng và công nghiệp đòi hỏi công nghệ cao,
để có thể tiến hành sản xuất hàng loạt, kinh doanh có lãi, yêu cầu chủ đầu tư
phải có một số vốn lớn, điều này là rất khó khăn đối với các nước đang phát
triển không thể có được những người có đủ số vốn để tiến hành sản xuất, họ
chỉ có thể tiến hành sản xuất kinh doanh được nhờ vay vốn từ ngân hàng.
- Cho vay là phương tiện tài trợ đầu tư cho những ngành kinh tế then chốt và
những ngành kém phát triển. Trong quá trình phát triển nền kinh tế rất dễ bị
mất cân đối gây ra sự phát triển không bền vững và ô nhiễm môi trường. Do
vậy đòi hỏi phải có chính sách của chính phủ yêu cầu ngân hàng hỗ trợ các
ngành kinh tế then chốt và kém phát triển, Ngân hàng sẽ cho vay ưu đãi với
các ngành này trong từng giai đoạn thích hợp để có một cơ cấu kinh tế phù
hợp và có được những ngành then chốt làm mũi nhọn để tiếp tục phát triển.
- Cho vay góp phần tăng cường công tác hạch toán của các doanh nghiệp. Bất
kỳ một doanh nghiệp nào khi vay vốn đều tính toán và cân nhắc kỹ. Họ
thường phải cấn đối lại nguồn vốn hiện có xem xét hiệu quả kinh doanh khả
năng bảo toàn vốn. Đồng thời họ phải cân nhắc về mục đích vay vốn, thời hạn
qui mô, nguồn trả nợ và hiệu quả kinh tế của khoản vay. Khi nộp hồ sơ vay
vốn họ phải nộp báo cáo tài chính cùng một số giấy tờ khác mà ngân hàng
yêu cầu và chịu trách nhiệm về bộ hồ sơ này. Chính những hoạt động trên
khiến công tác hạch toán của các doanh nghiệp này được nâng cao.
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét